Zaburzenia integracji sensorycznej: jak rozpoznać i pomóc dziecku?

Ten artykuł jest przewodnikiem dla rodziców, opiekunów i nauczycieli, którzy chcą zrozumieć, jak funkcjonuje dziecko z zaburzeniami integracji sensorycznej. Dowiesz się, jak rozpoznać konkretne objawy w codziennych sytuacjach, jakie są przyczyny tych zaburzeń oraz jak skutecznie wspierać dziecko zarówno poprzez profesjonalną terapię, jak i codzienne działania w domu i szkole.

Zrozumieć chaos w głowie: czym jest integracja sensoryczna i dlaczego bywa zaburzona?

Integracja sensoryczna (SI) to fascynujący neurologiczny proces, w którym nasz mózg nieustannie pracuje, aby organizować wszystkie informacje płynące ze zmysłów dotyku, wzroku, słuchu, smaku, węchu, a także zmysłu równowagi i czucia głębokiego. To dzięki niej możemy efektywnie interpretować otoczenie i reagować na nie w sposób celowy. Wyobraź sobie, że wszystkie te bodźce są jak nuty w orkiestrze integracja sensoryczna to dyrygent, który sprawia, że grają one w harmonii, tworząc spójną melodię.

Kiedy mówimy o zaburzeniach integracji sensorycznej, często używamy skrótu SPD (Sensory Processing Disorder). Oznacza to, że układ nerwowy dziecka ma trudności z prawidłowym odbieraniem, przetwarzaniem lub organizowaniem tych bodźców zmysłowych. Zamiast harmonijnej melodii, dziecko słyszy kakofonię, a jego mózg ma problem z rozszyfrowaniem, które dźwięki są ważne, a które należy zignorować. Szacuje się, że problem ten może dotyczyć nawet 10-20% populacji dzieci, co pokazuje, jak powszechne, choć często niedostrzegane, są te trudności.

To nie złośliwość, to biologia: dlaczego mózg Twojego dziecka inaczej przetwarza bodźce?

Bardzo często zachowania dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej są błędnie interpretowane jako celowa złośliwość, nieposłuszeństwo czy po prostu "trudny charakter". Nic bardziej mylnego. Z mojego doświadczenia wynika, że kluczowe jest zrozumienie, iż te reakcje nie są wyborem dziecka, ale wynikają z biologicznych trudności w przetwarzaniu bodźców. Mózg dziecka inaczej interpretuje sygnały ze zmysłów to, co dla nas jest neutralnym dotykiem, dla niego może być bolesnym uciskiem, a cichy szmer ogłuszającym hałasem. Ta odmienna percepcja prowadzi do nietypowych, często niezrozumiałych dla otoczenia reakcji, które są po prostu próbą radzenia sobie z sensorycznym chaosem.

Nadwrażliwość, podwrażliwość, a może poszukiwanie wrażeń? Trzy twarze zaburzeń SI

Zaburzenia integracji sensorycznej nie są jednorodne; manifestują się na wiele sposobów. Najczęściej spotykamy się z trzema głównymi typami zaburzeń modulacji sensorycznej, które decydują o tym, jak dziecko reaguje na bodźce z otoczenia.

Pierwszym typem jest nadwrażliwość (obronność sensoryczna). W tym przypadku reakcja na bodźce jest zbyt silna i często negatywna. Dziecko może unikać dotyku, bać się nagłych, głośnych hałasów, takich jak odkurzacz czy blender. Przeszkadzają mu metki w ubraniach, szwy w skarpetkach, a codzienne czynności, jak mycie włosów czy obcinanie paznokci, stają się prawdziwą walką, wywołującą lęk i płacz. Dla takiego dziecka świat jest zbyt głośny, zbyt jasny i zbyt intensywny w dotyku.

Drugi typ to podwrażliwość (niedowrażliwość), gdzie układ nerwowy potrzebuje znacznie silniejszych lub dłuższych bodźców, aby je w ogóle zarejestrować. Dziecko z podwrażliwością może nie czuć bólu, zimna, być nieświadome, że ma brudną twarz czy ręce. Często nie reaguje na swoje imię, nie zauważa, że coś spadło mu z rąk. Potrzebuje intensywniejszych wrażeń, aby w ogóle poczuć, że coś się dzieje.

Trzeci typ to poszukiwanie sensoryczne. Dziecko aktywnie poszukuje intensywnych wrażeń zmysłowych. Jest w ciągłym ruchu, uwielbia się huśtać, kręcić, skakać, a nawet wpadać na meble i ludzi. Często mocno przytula, gryzie przedmioty, wkłada je do buzi. To dzieci, które wydają się mieć niewyczerpane pokłady energii i potrzebują ciągłej stymulacji, aby ich układ nerwowy czuł się "nasycony".

Warto również wspomnieć o innych formach zaburzeń, takich jak zaburzenia ruchowe o podłożu sensorycznym (np. dyspraksja, czyli trudności z planowaniem i wykonywaniem nowych zadań ruchowych, oraz problemy z postawą i równowagą) oraz zaburzenia różnicowania sensorycznego, które dotyczą problemów z interpretacją jakości bodźców, np. z rozróżnianiem podobnych dźwięków czy odnajdywaniem przedmiotu w torbie bez patrzenia. Wszystkie te typy mogą występować jednocześnie, tworząc złożony obraz trudności dziecka.

Konkretne sygnały: jak rozpoznać zaburzenia SI u dziecka?

Rozpoznanie zaburzeń integracji sensorycznej wymaga wnikliwej obserwacji. Jako rodzic czy opiekun, to Ty jesteś pierwszym detektywem, który może zauważyć nietypowe sygnały. Przyjrzyjmy się, jak te trudności mogą manifestować się w różnych środowiskach, od domowego zacisza po szkolną ławkę.

W domu: problemy z jedzeniem, snem i ubieraniem, które nie są tylko fanaberią

Środowisko domowe to miejsce, gdzie zaburzenia SI często ujawniają się najpełniej, ponieważ dziecko czuje się bezpieczniej i pozwala sobie na swobodne reakcje. Niestety, te zachowania bywają błędnie postrzegane jako "niegrzeczne", płaczliwe czy po prostu "fanaberie". Tymczasem za wybiórczością pokarmową czy trudnościami z zasypianiem mogą stać głębsze, sensoryczne problemy. Obserwuj, czy Twoje dziecko:

• Ma problemy ze snem trudności z zasypianiem, częste wybudzanie, niespokojny sen, co może wynikać z nadmiernej wrażliwości na bodźce w nocy.
• Jest wybiórcze pokarmowo je tylko kilka, ściśle określonych produktów, unika nowych smaków, zapachów lub konsystencji (np. nie znosi grudek, papkowatych potraw).
• Ma trudności z codziennymi czynnościami higienicznymi nie lubi mycia zębów, włosów (szczególnie polewania głowy wodą), obcinania paznokci, kąpieli.
• Ma problemy z samoobsługą ubieranie się jest wyzwaniem, przeszkadzają mu metki, szwy, materiały ubrań; nie chce nosić czapki, rękawiczek.
• Unika dotyku lub jest nadmiernie wrażliwe na niego nie lubi przytulania, całowania, a nawet przypadkowego muśnięcia.

Na placu zabaw: dlaczego unika huśtawek lub kręci się bez końca?

Plac zabaw to prawdziwy poligon doświadczalny dla układu sensorycznego. Dzieci z zaburzeniami SI mogą reagować na niego w skrajnie różny sposób. Jeśli Twoje dziecko unika huśtawek, karuzeli, zjeżdżalni, boi się wysokości lub szybkiego ruchu, może to świadczyć o nadwrażliwości na ruch (zmysł przedsionkowy). Z drugiej strony, jeśli bez końca kręci się na karuzeli, huśta się bardzo wysoko, wspina się na najwyższe konstrukcje, a nawet celowo wpada na innych, może to być objaw poszukiwania intensywnych wrażeń ruchowych. Często obserwuję u takich dzieci również niezgrabność ruchową, częste potykanie się, wpadanie na przedmioty, co może wskazywać na trudności z koordynacją i równowagą.

W relacjach z innymi: gdy dotyk boli, a hałas przeraża trudności w kontaktach społecznych

Trudności sensoryczne mają ogromny wpływ na interakcje społeczne dziecka. Dziecko, które jest nadwrażliwe na dotyk, może unikać bliskiego kontaktu fizycznego z rówieśnikami, co bywa odbierane jako niechęć do zabawy czy brak sympatii. Hałas w grupie, gwar, śmiech innych dzieci, a nawet zwykła rozmowa w większym gronie, mogą być dla niego przytłaczające i przerażające, prowadząc do wycofania się lub irytacji. Problemy w zabawach wymagających bliskiego kontaktu fizycznego, takich jak "berka", przepychanki czy wspólne budowanie z klocków, mogą sprawić, że dziecko poczuje się odizolowane i niezrozumiane przez rówieśników.

W przedszkolu i szkole: kłopoty z koncentracją, pisaniem i "siedzeniem prosto"

Wymagania placówek edukacyjnych często stają się prawdziwym wyzwaniem dla dzieci z zaburzeniami SI. To, co dla innych jest naturalne, dla nich może być źródłem ogromnego stresu i frustracji. Nauczyciele, nieświadomi problemu, mogą błędnie interpretować te zachowania jako celową złośliwość, lenistwo lub nawet objawy ADHD. Zwróć uwagę, jeśli Twoje dziecko:

• Ma trudności z koncentracją, łatwo się rozprasza, nie jest w stanie skupić się na zadaniu przez dłuższy czas.
• Unika zabaw brudzących, takich jak malowanie palcami, zabawa w piasku, plasteliną, co może świadczyć o nadwrażliwości dotykowej.
• Ma kłopoty z nauką pisania, wycinania, rysowania, zapinania guzików, wiązania sznurowadeł często wynika to z problemów z motoryką małą i koordynacją ręka-oko.
• Często wierci się na krześle, nie potrafi usiedzieć prosto, opiera się o ławkę, buja się, co może być próbą dostarczenia sobie bodźców (podwrażliwość) lub uniknięcia dyskomfortu związanego z siedzeniem (nadwrażliwość).
• Jest niezgrabne ruchowo, często potyka się, przewraca, ma trudności z jazdą na rowerze czy grą w piłkę.
• Reaguje nadmiernie na bodźce dźwiękowe w klasie (szmer, dzwonek, hałas z korytarza) lub wzrokowe (ruch za oknem, dekoracje na ścianach).

Mapa drogowa dla rodzica: jak działać, gdy podejrzewasz zaburzenia SI?

Podejrzenie, że Twoje dziecko może mieć zaburzenia integracji sensorycznej, to pierwszy i najważniejszy krok. Nie jesteś sam w tej drodze. Istnieje wiele sposobów, aby pomóc dziecku, a ja chętnie podzielę się z Tobą moimi wskazówkami, jak efektywnie działać.

Krok pierwszy: od obserwacji do działania jak przygotować się do wizyty u specjalisty?

Zanim udasz się do specjalisty, Twoje obserwacje będą bezcennym źródłem informacji. Im więcej szczegółów przekażesz, tym łatwiej będzie postawić trafną diagnozę. Przygotuj się, prowadząc:

• Dziennik obserwacji: Notuj konkretne sytuacje, w których zauważasz nietypowe zachowania dziecka. Opisz, co się wydarzyło, jak dziecko zareagowało, co poprzedziło tę reakcję i co nastąpiło po niej.
• Listę objawów: Spisz wszystkie niepokojące sygnały, które zauważyłeś w różnych środowiskach (dom, plac zabaw, przedszkole/szkoła).
• Informacje o rozwoju: Przypomnij sobie kluczowe etapy rozwoju dziecka kiedy zaczęło siadać, chodzić, mówić, czy były jakieś opóźnienia lub nietypowe wzorce.
• Pytania do terapeuty: Zastanów się, co chciałbyś wiedzieć i o co zapytać specjalistę.

Takie przygotowanie pozwoli na efektywne wykorzystanie czasu wizyty i przyspieszy proces diagnostyczny.

Jak wygląda profesjonalna diagnoza? Czego spodziewać się w gabinecie terapeuty SI?

Profesjonalna diagnoza zaburzeń integracji sensorycznej to proces wieloetapowy, prowadzony przez wykwalifikowanego terapeutę integracji sensorycznej. Taki specjalista powinien ukończyć odpowiednie studia i specjalistyczne kursy, a w Polsce warto szukać terapeutów zrzeszonych w Polskim Stowarzyszeniu Terapeutów Integracji Sensorycznej (PSTIS). Podczas wizyty możesz spodziewać się:

• Dokładnego wywiadu z rodzicami: Terapeuta zapyta o rozwój dziecka, jego zachowania, problemy i mocne strony.
• Wypełnienia kwestionariuszy: Rodzice często proszeni są o wypełnienie szczegółowych kwestionariuszy dotyczących zachowań sensorycznych dziecka.
• Obserwacji dziecka w swobodnej zabawie: Terapeuta bacznie obserwuje, jak dziecko porusza się, bawi, reaguje na bodźce w specjalnie przygotowanej sali.
• Specjalistycznych testów: W zależności od wieku dziecka i wstępnych obserwacji, terapeuta może przeprowadzić standaryzowane testy, które oceniają funkcjonowanie poszczególnych zmysłów i ich integrację.

Na podstawie zebranych danych terapeuta stawia diagnozę i opracowuje indywidualny plan terapii.

Terapia SI, czyli "naukowa zabawa" na czym polega i jakich efektów można oczekiwać?

Terapia integracji sensorycznej to proces, który często nazywam "naukową zabawą", ponieważ dla dziecka wygląda ona jak świetna zabawa, podczas gdy w rzeczywistości jest to precyzyjnie zaplanowana interwencja terapeutyczna. Odbywa się ona w specjalnie wyposażonej sali, pełnej huśtawek, podwieszanych platform, basenów z piłeczkami, drabinek czy sprzętów do stymulacji dotykowej. Terapeuta dostarcza dziecku kontrolowanych bodźców sensorycznych w taki sposób, aby jego układ nerwowy mógł je lepiej odbierać, przetwarzać i organizować. To nie jest uczenie konkretnych umiejętności, ale raczej "uczenie mózgu, jak się uczyć".

Efekty terapii SI są często zauważalne w wielu obszarach funkcjonowania dziecka. Można oczekiwać lepszej regulacji emocji, co oznacza mniej wybuchów złości czy frustracji. Poprawia się koordynacja ruchowa, równowaga i planowanie motoryczne, co ułatwia codzienne czynności i zabawy. Dziecko może zyskać lepszą koncentrację uwagi, zmniejszyć nadruchliwość, a także lepiej radzić sobie z bodźcami z otoczenia, co przekłada się na większy komfort życia i lepsze funkcjonowanie w grupie rówieśniczej i w szkole.

Twój dom bezpieczną przystanią: codzienne wsparcie dziecka z SI

Terapia w gabinecie to jedno, ale prawdziwa zmiana dzieje się w codziennym życiu dziecka. Twój dom może stać się bezpieczną przystanią i laboratorium sensorycznym, w którym dziecko będzie mogło rozwijać swoje umiejętności. Nie musisz robić rewolucji, wystarczy wprowadzić kilka prostych, ale skutecznych zmian.

Czym jest "dieta sensoryczna" i jak wprowadzić ją w życie bez rewolucji?

"Dieta sensoryczna" to pojęcie, które może brzmieć skomplikowanie, ale w rzeczywistości oznacza po prostu indywidualnie dobrany zestaw codziennych aktywności i zabaw, które dostarczają dziecku potrzebnych bodźców sensorycznych w ciągu dnia. Jej celem jest utrzymanie układu nerwowego dziecka w optymalnym stanie pobudzenia, co pomaga mu lepiej funkcjonować, koncentrować się i regulować emocje. Nie wymaga to rewolucji, a jedynie włączenia prostych elementów w rutynę dnia. Terapeuta SI pomoże Ci zaplanować taką dietę, dostosowaną do potrzeb Twojego dziecka.

Zabawy, które leczą: proste aktywności stymulujące zmysł dotyku, równowagi i czucia głębokiego

Oto kilka przykładów zabaw, które możesz włączyć do codziennej "diety sensorycznej", stymulując kluczowe zmysły:

• Huśtanie i turlanie: Stymulują zmysł równowagi (przedsionkowy). Pomagają w regulacji pobudzenia, uspokajają lub pobudzają w zależności od intensywności.
• Zawijanie w koc ("naleśnik"): Dostarcza silnych bodźców czucia głębokiego (propriocepcji) i dotyku. Daje poczucie bezpieczeństwa i pomaga w wyciszeniu.
• Zabawy masami plastycznymi, piaskiem kinetycznym, ryżem, fasolą: Stymulują zmysł dotyku. Pomagają w tolerowaniu różnych faktur i rozwijają motorykę małą.
• Malowanie palcami, stopami, gąbkami: Intensywnie stymuluje zmysł dotyku i rozwija kreatywność.
• Siłowanie się, przepychanki, "walki" na poduszki: Dostarczają silnych bodźców czucia głębokiego. Pomagają w rozładowaniu energii i regulacji napięcia mięśniowego.
• Noszenie cięższych przedmiotów (np. plecaka z książkami, turlanie piłki gimnastycznej po ciele): Stymuluje czucie głębokie. Pomaga w organizacji ciała w przestrzeni i uspokojeniu.
• Zabawy z fakturami: Dotykanie różnych materiałów (miękkie, szorstkie, gładkie, zimne, ciepłe) pomaga w desensytyzacji lub dostarczeniu potrzebnych bodźców dotykowych.

Organizacja przestrzeni: jak wyciszyć pokój dziecka i zminimalizować liczbę "przebodźcowujących" pułapek?

Otoczenie dziecka ma ogromne znaczenie dla jego funkcjonowania sensorycznego. Stworzenie spokojnej i przewidywalnej przestrzeni może znacząco zmniejszyć liczbę sensorycznych kryzysów. Oto kilka wskazówek:

• Minimalizm w pokoju: Unikaj nadmiaru bodźców wzrokowych zbyt jaskrawych kolorów ścian, nadmiernej ilości dekoracji czy głośnych, migających zabawek. Postaw na stonowane barwy i prostotę.
• Strefa relaksu: Stwórz w pokoju kącik, w którym dziecko może się wyciszyć z miękkimi poduszkami, kocem obciążeniowym, namiotem tipi lub małym namiotem.
• Spokojny rytm dnia: Przewidywalność jest kluczowa. Ustal stałe pory posiłków, snu i zabawy. Rutyna daje poczucie bezpieczeństwa i pomaga układowi nerwowemu dziecka w organizacji.
• Respektuj granice: Naucz się rozpoznawać sygnały, że dziecko jest przebodźcowane lub potrzebuje stymulacji. Szanuj jego potrzebę unikania dotyku lub, przeciwnie, intensywnego ruchu.
• Kontroluj hałas: Zminimalizuj głośne dźwięki w domu, zwłaszcza te nagłe. Włączanie telewizora czy muzyki w tle może być dla dziecka z nadwrażliwością bardzo męczące.

Jak reagować w trudnych chwilach? Sposoby na wyciszenie dziecka w sensorycznym kryzysie

Sensoryczny kryzys to moment, w którym dziecko jest całkowicie przytłoczone bodźcami i traci kontrolę nad swoimi reakcjami. W takich chwilach najważniejsze jest zachowanie spokoju i zapewnienie bezpieczeństwa. Postaraj się przenieść dziecko w ciche, spokojne miejsce, z dala od źródła nadmiernych bodźców. Możesz delikatnie, ale mocno przytulić dziecko (jeśli toleruje dotyk) lub zawinąć je w koc, dostarczając bodźców czucia głębokiego, które działają uspokajająco. Czasem pomaga spokojny, monotonny ruch, np. delikatne kołysanie. Pamiętaj, że w kryzysie dziecko nie jest w stanie racjonalnie myśleć ani słuchać poleceń. Twoim zadaniem jest pomóc mu odzyskać równowagę sensoryczną, a nie karać czy pouczać.

Dziecko z SI w edukacji: skuteczna współpraca z przedszkolem i szkołą

Edukacja dziecka z zaburzeniami integracji sensorycznej wymaga ścisłej współpracy między rodzicami a placówką. Nauczyciele, choć często pełni dobrych chęci, mogą nie mieć pełnej wiedzy na temat SI. Twoja rola w edukowaniu i wspieraniu tej współpracy jest nieoceniona.

Jak rozmawiać z nauczycielami, by zrozumieli potrzeby Twojego dziecka?

Otwarta i konstruktywna komunikacja z nauczycielami to podstawa sukcesu. Przygotuj się do rozmowy, aby była ona jak najbardziej efektywna:

• Przedstaw diagnozę: Jeśli masz diagnozę od terapeuty SI, przedstaw ją nauczycielom. To oficjalny dokument, który potwierdza problem.
• Wyjaśnij specyfikę SI: W prosty sposób wytłumacz, na czym polegają zaburzenia integracji sensorycznej u Twojego dziecka. Podaj konkretne przykłady zachowań i wyjaśnij ich sensoryczne podłoże. Na przykład: "Kiedy Ania wierci się w ławce, to nie dlatego, że jest niegrzeczna, ale dlatego, że jej ciało potrzebuje więcej ruchu, aby mogła się skupić."
• Skup się na potrzebach i rozwiązaniach: Zamiast tylko opisywać problemy, zaproponuj konkretne rozwiązania i adaptacje, które mogą pomóc dziecku w klasie.
• Bądź partnerem: Podkreśl, że zależy Ci na wspólnej pracy na rzecz dobra dziecka i jesteś otwarty na sugestie nauczycieli.

Proste adaptacje w klasie, które mogą zdziałać cuda (np. poduszka sensoryczna, odpowiednie miejsce w ławce)

Często niewielkie zmiany w środowisku klasowym mogą przynieść zaskakująco pozytywne efekty. Oto kilka prostych adaptacji, które możesz zasugerować nauczycielom:

• Poduszka sensoryczna (dyskopoduszka): Pozwala dziecku na subtelny ruch, który może pomóc w koncentracji, jednocześnie nie przeszkadzając innym.
• Odpowiednie miejsce w ławce: Umiejscowienie dziecka z dala od okna, drzwi, głośnych kaloryferów czy innych źródeł hałasu i rozproszeń. Często najlepsze jest miejsce z przodu, blisko nauczyciela.
• Możliwość krótkich przerw na ruch: Umożliwienie dziecku wstawania, przeciągania się, a nawet krótkiego wyjścia z sali na kilka minut, aby rozładować napięcie lub dostarczyć potrzebnych bodźców ruchowych.
• Użycie słuchawek wyciszających: Dla dzieci z nadwrażliwością słuchową, zwłaszcza podczas głośnych zajęć grupowych, hałasu na korytarzu czy w stołówce.
• Materiały o odpowiedniej fakturze: Unikanie materiałów, które są dla dziecka nieprzyjemne w dotyku (np. niektórych farb, plasteliny), lub oferowanie alternatyw.
• Wizualny plan dnia: Pomaga dziecku zorganizować się i przewidzieć, co będzie się działo, zmniejszając lęk przed nieznanym.

Budowanie samooceny i poczucia bezpieczeństwa w grupie rówieśniczej

Dzieci z zaburzeniami SI często czują się niezrozumiane i inne, co może negatywnie wpływać na ich samoocenę i relacje z rówieśnikami. Ważne jest, aby aktywnie wspierać ich w budowaniu poczucia wartości i integracji. Możesz delikatnie edukować inne dzieci (w odpowiedni sposób i w porozumieniu z nauczycielem) na temat tego, że każde dziecko jest inne i ma swoje unikalne potrzeby. Podkreślaj mocne strony Twojego dziecka każde dziecko ma talenty! Twórz bezpieczne i akceptujące środowisko, zarówno w domu, jak i w szkole, gdzie dziecko będzie czuło się docenione i zrozumiane, niezależnie od swoich trudności sensorycznych.

Ważne rozróżnienie: zaburzenia SI a autyzm i ADHD

Często spotykam się z pytaniami, czy zaburzenia integracji sensorycznej to to samo co autyzm lub ADHD. To bardzo ważne rozróżnienie, ponieważ choć objawy mogą się nakładać, są to odrębne jednostki diagnostyczne, wymagające różnego podejścia terapeutycznego.

Jakie są kluczowe różnice i podobieństwa, które warto znać?

Zaburzenia integracji sensorycznej (SI) skupiają się przede wszystkim na sposobie, w jaki mózg odbiera, przetwarza i organizuje bodźce zmysłowe. To problem z "dyrygentem orkiestry" sensorycznej. Autyzm (spektrum zaburzeń autystycznych) to natomiast rozwojowe zaburzenie neurologiczne, które wpływa na komunikację społeczną, interakcje i wzorce zachowań, często charakteryzujące się powtarzalnością i ograniczonymi zainteresowaniami. ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) to z kolei zaburzenie uwagi i nadruchliwości, które manifestuje się trudnościami w koncentracji, impulsywnością i nadmierną aktywnością ruchową.

Objawy mogą się nakładać na przykład, dziecko z SI może mieć problemy z koncentracją z powodu nadwrażliwości na bodźce, co może przypominać ADHD. Dziecko z autyzmem często ma również zaburzenia SI (szacuje się, że nawet 90% dzieci z autyzmem ma problemy sensoryczne), co wpływa na jego interakcje społeczne i reakcje na otoczenie. Jednak kluczowa różnica polega na tym, że w przypadku SI pierwotnym problemem jest przetwarzanie sensoryczne, podczas gdy w autyzmie i ADHD są to szersze deficyty rozwojowe lub neurologiczne. SI może występować samodzielnie lub współwystępować z autyzmem czy ADHD, ale nie jest ich synonimem.

Przeczytaj również: Ścieżka sensoryczna w domu: Proste DIY dla rozwoju malucha

Dlaczego właściwa diagnoza jest kluczem do skutecznej pomocy?

Precyzyjna diagnoza jest absolutnie kluczowa dla wdrożenia skutecznej i celowanej terapii. Jeśli dziecko z zaburzeniami SI zostanie błędnie zdiagnozowane jako mające tylko ADHD, może otrzymać wsparcie, które nie będzie odpowiadało na jego prawdziwe potrzeby sensoryczne, co prowadzi do frustracji i nieskutecznych interwencji. Z kolei niezauważone zaburzenia SI u dziecka z autyzmem mogą utrudniać postępy w terapii behawioralnej. Tylko dokładne zrozumienie źródła trudności pozwala na dobranie odpowiednich metod wsparcia, które realnie poprawią jakość życia dziecka i jego funkcjonowanie w świecie.

Właściwa diagnoza to pierwszy i najważniejszy krok do zrozumienia dziecka i zapewnienia mu odpowiedniego wsparcia, które realnie poprawi jego funkcjonowanie.